e-İrsaliye Nedir, Nasıl Düzenlenir? Karekod (QR Kod) ve Sevkiyat Kuralları
e-İrsaliye, ticari mal sevkiyatlarında kullanılan sevk irsaliyesinin Gelir İdaresi Başkanlığı standartlarına uygun elektronik ortamda düzenlenmesi, iletilmesi ve denetlenmesini sağlayan dijital dönüşüm aracıdır. Fiziki kağıt irsaliye ile birebir aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.
1. e-İrsaliye Ne Zaman ve Nasıl Düzenlenir?
e-İrsaliye, taşınacak malın araç yüklemesi tamamlanıp sevkiyata başlanmadan önce düzenlenmeli ve GİB sistemine başarıyla iletilmiş olmalıdır. Düzenleme esnasında şu alanların eksiksiz girilmesi zorunludur:
- Fiili Sevk Tarihi ve Saati: Aracın depodan veya sevkiyat noktasından çıktığı saat dakika detayında yazılmalıdır.
- Taşıyıcı Bilgileri: Malı taşıyan nakliyecinin Vergi Kimlik Numarası (VKN/TCKN), unvanı ve şoförün ad-soyadı.
- Araç Plakası: Malın taşındığı çekici ve dorse plakaları.
- Ürün Açıklaması ve Miktarı: Sevki yapılan malların cins, miktar ve ambalaj birimleri.
2. Karekod (QR Kod) ve Araç Denetimi Kuralları
Trafik veya maliye yol denetimlerinde e-irsaliyenin fiziki ıslak imzalı kopyası aranmaz. Bunun yerine:
- e-İrsaliyenin üzerinde GİB standartlarına uygun bir Karekod (QR Kod) bulunmalıdır.
- Sürücü bu belgeyi kağıt çıktısı olarak yanında taşıyabileceği gibi, cep telefonu veya tablet ekranında da denetim memurlarına ibraz edebilir.
- Yol denetim personeli el terminali veya tablet kamerası ile karekodu okuttuğunda GİB sunucularından anlık sevkiyat doğrulamasını yapar.
3. İrsaliyeli Fatura Yerine Geçer mi?
Eğer satış anında fatura düzenlenmişse ve faturanın üzerinde malın teslim edildiği saat ve 'İrsaliye yerine geçer' ibaresi karekod ile birlikte yer alıyorsa, ayrıca e-irsaliye düzenleme zorunluluğu bulunmaz. İhracat ve e-ticaret süreçlerindeki vergi istisnaları için Mikro İhracatta e-Arşiv Fatura ve KDV İstisnası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Editoryal Güvence & İnceleme Notu
Bu rehber, E-Dönüşüm ve Bilişim Hukuku Masası tarafından 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu, VUK ve ilgili resmi mevzuat standartlarına göre hazırlanmış ve güncellenmiştir.